Lang voordat de kerstboom onze huiskamers sierde, was hij een heilig symbool. De geschiedenis van de kerstboom gaat terug tot heidense tradities uit de oudheid, waarin naaldbomen tijdens de winterzonnewende het eeuwige leven symboliseerden. In Keltische en Germaanse tradities stond de groene boom voor het leven dat de dood overwon tijdens de lange witte maanden. In de 16e eeuw verscheen in de Elzas de eerste echte “kerstboom”, versierd met rode appels, gouden noten en linten. Geleidelijk aan verspreidde deze gewoonte zich over Europa, eerst via de Duitse vorstenhoven en vervolgens via koningin Victoria, die er een onmisbaar ritueel van maakte in Windsor.
De spar, die zelfs in het hart van de winter groen blijft, belichaamt levenskracht en hoop. Zijn takken reiken naar de hemel en symboliseren spirituele verheffing, terwijl zijn diepgewortelde wortels ons herinneren aan onze band met de voedende aarde. Versierd met lichtjes en sterren wordt hij een ware kosmische boom, die de wereld van de mensen verbindt met die van de hemel. Onder zijn takken stapelen zich de geschenken op, symbolen van vrijgevigheid en delen, beloften van liefde en continuïteit tussen de generaties.
Elke winter staat in het Rockefeller Center in New York een spar versierd met 50.000 ledlampjes, die de overdaad en betovering van Kerstmis belichaamt. Ook in Europa werkt de magie: in Praag, op het Oude Stadsplein, schittert hij voor de gotische gevels dankzij meer dan 6 kilometer aan lichtjes; in Straatsburg torent de meer dan 30 meter hoge “Grand Sapin” boven de oudste kerstmarkt uit; en in Londen getuigt de kerstboom op Trafalgar Square, geschonken door de stad Oslo, sinds 1947 van de dankbaarheid van Noorwegen voor de Britse steun tijdens de Tweede Wereldoorlog. Al deze lichtbossen houden, van het ene continent naar het andere, de geest van dezelfde betovering in stand.
Rood, groen en goud blijven de symbolische kleuren: rood voor liefde en vreugde, groen voor het eeuwige leven, goud voor het goddelijke licht. Maar hedendaagse ontwerpers spelen graag met deze kleurencode. De kerstbomen van ontwerpers zijn gehuld in smetteloos wit, koper of zelfs diepzwart. De kerstballen worden sculpturen, de slingers lichtinstallaties. Elk detail weerspiegelt een levensstijl, een esthetiek van dromen.
Elk land en elke periode heeft zich de naaldboom toegeëigend. In Duitsland werden er echte kaarsen op geplaatst. In Scandinavië werd hij versierd met kleine koekjes en gevlochten hartjes. In de Elzas werd de boom bekroond met een ster of een engel om dit lichtgevende kunstwerk te voltooien: de ster van Bethlehem die de drie koningen leidde, of de engel Gabriël die de geboorte van Christus aankondigde. Zo houdt elke dennenboom, of hij nu bescheiden of groots is, de magie van Kerstmis in stand – die van een wereld die zich rond het licht verenigt.
Het is tijdloos en universeel en blijft kunstenaars en ambachtslieden inspireren. Luxemerken maken er kunstwerken van: Hermès, Louis Vuitton, Dior, Chanel en Cartier vinden elk jaar hun etalages opnieuw uit als betoverende bossen. Van heilig object tot feestelijk icoon, de kerstboom is een manifest van creativiteit en gedeelde emotie geworden.